آیا کارفرما میتواند پایه حقوق را به مزایا تبدیل کند؟
کارگری گفت: «حقوق دریافتی ما از حداقل حقوق مصوب قانون کار بیشتر است، اما کارفرما بخشی از مبلغی را که قبلاً به عنوان حقوق پایه پرداخت میشد، در فیش حقوقی تحت عنوان سایر مزایا درج میکند تا مبلغ حقوق پایه کمتر ثبت شود. آیا این اقدام از نظر قانون کار مجاز است یا کارفرما موظف است تمام مبلغ حقوق پایه را با همان عنوان در فیش حقوقی درج کند؟»
پاسخ این سؤال به ماهیت واقعی مبلغ پرداختی بستگی دارد و صرف اینکه مبلغی در فیش حقوقی تحت عنوان «سایر مزایا» درج شود، به خودی خود غیرقانونی نیست.
بنابراین، ملاک قانونی صرفاً عنوان درجشده در فیش حقوقی نیست، بلکه ماهیت واقعی پرداخت و آثار آن بر حقوق و مزایای قانونی کارگر است.
اگر کارفرما با تغییر عنوان یک پرداخت، آن را از اقلام مزدی خارج کند و در نتیجه، مزایایی که بر مبنای مزد یا مزد ثابت محاسبه میشوند کاهش یابد، این اقدام با مقررات قانون کار مغایرت دارد. زیرا مطابق ماده ۸ قانون کار، شروط مندرج در قرارداد کار یا هرگونه تغییر بعدی آن، تنها در صورتی معتبر است که برای کارگر مزایایی کمتر از امتیازات مقرر در قانون کار ایجاد نکند.
در مقابل، اگر حقوق پایه کمتر از حداقل مزد مصوب شورای عالی کار نباشد و کارفرما علاوه بر آن، مبالغی را به عنوان مزایای مازاد بر حداقلهای قانونی پرداخت کند و این مبالغ نیز از نظر ماهیت، جزو اقلام مزدی محسوب شوند، این اقدام اصولاً مغایرتی با قانون کار ندارد؛ زیرا کارفرما میتواند مزایایی بیش از حداقلهای قانونی برای کارکنان خود در نظر بگیرد.
اما اگر کارفرما بخشی از مزد یا مزایایی را که طبق قانون یا قرارداد، جزو مزد ثابت یا مزد مبنا محسوب میشود، صرفاً با تغییر عنوان به «سایر مزایا» از اقلام مزدی خارج کند و در نتیجه مبلغ پرداختی یا مبنای محاسبه مواردی مانند اضافهکاری، شبکاری، نوبتکاری، جمعهکاری، فوقالعاده مأموریت، عیدی و پاداش، حق سنوات و سایر مطالباتی که بر اساس مزد یا مزد ثابت محاسبه میشوند کاهش یابد، این اقدام بر خلاف مقررات قانون کار است.
