❓ کسر چه مبالغی از حقوق غیرقانونی است؟
در حقوق کار ایران، جریمه مالی کارگر به عنوان ابزار انضباطی جایگاه قانونی ندارد، مگر با حکم قطعی دادگاه.
۱. جریمههای انضباطی و خطاهای کاری:
یکی از رایجترین تخلفات در کارگاهها، کسر مبالغی تحت عنوان «جریمه دیرکرد»، «جریمه اشتباه در کار» یا «توهین» است. طبق قانون کار، کارفرما نمیتواند شخصاً برای کارگر جریمه مالی تعیین و آن را از حقوق کسر کند.
۲. کسر بابت خسارت به ابزار یا محصولاتاگر در حین کار، ابزاری آسیب ببیند یا محصولی ضایع شود، کارفرما اجازه ندارد به تشخیص خود، خسارت را از حقوق کارگر کم کند. مگر با رضایت کتبی کارگر در غیر این صورت، این عمل «برداشت غیرقانونی از مزد» تلقی میشود.
۳. کسر بابت کسری صندوق یا انبار
در مشاغلی مثل صندوقداری یا انبارداری، کسر مبالغ بابت کمبودن موجودی بدون طی کردن روال قانونی، ممنوع است. مگر اینکه از قبل توافق کتبی برای جبران خسارت از این محل وجود داشته باشد؛ در غیر این صورت، کارفرما نمیتواند به تنهایی قاضی پرونده شود و از مزد کارگر برداشت کند. ۴. اجبار به خرید محصولات شرکت
گاهی مشاهده میشود که کارفرمایان به جای بخشی از حقوق، محصولات تولیدی خود را به کارگر میدهند یا مبلغی را بابت خرید اجباری بنهای خاص کسر میکنند. این اقدام طبق ماده ۴۴ و ۴۵ قانون کار صراحتاً باطل است؛ چراکه مزد باید به صورت وجه نقد (و ریالی) پرداخت شود و هرگونه برداشت برای فروش اجباری کالا به کارگر ممنوع است.
